chia sẻ bạn cấu tạo tổng quan của 1 chiếc loa âm trần

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với tất cả  tới bạn, những người yêu thích về âm thanh. Do cũng có sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên hôm nay mình có bài viết giới thiệu về tổng quan về loa bằng kiến thức giảm bớt của minh. rất hi vọng bài viết có khả năng tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm & có ích cho những bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 hướng dẫn :

Chào các bạn: trong hệ thống nghe nhìn có thể  loa & mic là thiết bị kém phát triển . ra đời từ hơn 100 năm qua thật sự nó chẳng có thay mới gì đang kể. nó có thể coi như là 1 huyền thoại, các bạn nói về nó khá nhiều nhưng kết quả thường rất mông lung.

Loa có thực sự khó đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn giản , cũng bởi vì quá nhiều nên thực sự lựa chọn ra ra Đáp án cho nó thật sự là vô cùng quá khó.

Trên thế giới một số công ty thật sự có khả năng thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). Phần lớn những cty này nằm ở một số nước Bắc Âu nơi mà ngành khoa học xuất hiện nhiều điều kiện để có thể phát triển như Scanpeak, Seas. những ngành khoa học để phát triển một  củ loa theo mình ít nhất là 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. và cả tâm sinh lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa quả thật rất tệ, Chắc ít có bộ phận nào có thể tệ hơn nó được vì sao vậy.

Củ loa hay được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông một màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí gây dựng nên  âm thanh. một số thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

xem thêm về âm thanh nhà thờ tại đây http://amthanhphonghop.com/giai-phap-am-thanh/giai-phap-am-thanh-nha-ga-nha-xuong-nha-tho

Giả sử một cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta thu được khoảng 3W âm thanh, 97W phần còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa và đốt cuộn chuyển động thôi, quá hao phí.! hầu hết các loa có hiệu suất khoảng 1 % thôi đó các bạn.
Với một thiết bị có cấu tạo kém cỏi như vậy nhưng chúng ta buộc lòng phải sử dụng vì Thời điểm này chưa ai nghĩ ra cách nào bảo đảm hơn cả, chắc phải 50 năm nữa, có thể thời điểm đó ta có cách nào đó thay đổi trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có thể vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà những kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu và cho ra những thiết bị lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % nhỏ nhoi đó. Dám chắc 100% các kỹ sư thiết kế loa mê nhạc thích lắm. Họ sử dụng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi coi họ như thánh sống vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc thưởng thức nhạc không, hay có khả năng Diy một cái loa cho riêng mình không? Nhưng bởi vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít và cả triệu câu hỏi ở trên forum nên hi vọng bài viết này sẽ gíup 1 ít cho một số bạn. loa toa pc 658r không thuộc về các chuyên gia nó là của mọi thứ các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của các thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

sử dụng để gắn một số thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thông thường bằng sắt dập đôi khi còn được làm bằng nhựa. đối với một số  loa bổng và một số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho các hãng thi thố điểm mạnh , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cấp cao cỡ nào còn về âm thanh không tác động nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

những  loa ngày xưa thì thường cùng chất liệu giấy với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng & ảnh hưởng trực tiếp đến thông số kỹ thuật của loa, loại viền này nếu bị móp cần dán lại, không nên cắt ra làm lại bằng viền cao su mút thông thường. thời gian này khuynh hướng thiết kế viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với dòng này không may bị mục hay rách bạn có thể thay thế mà không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có tác dụng giữ kín hơi & độ mềm dẻo. Tuy Nhiên nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa trường hợp có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa toa tz 205 như thế nào sử dụng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ dùng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là thành phần vô cùng quan trọng và lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng lại để tổ chức cho một số tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như một cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( những nếp gấp) khác nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh khác nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo và thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo mong muốn . Loa nếu dùng quá lâu, công suất quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không còn rõ rệt & ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời điểm . Màng nhện bị rách sẽ là 1 tai hoạ nếu bạn không có khả năng tìm được đúng loại. một số  loa cao cấp đòi hỏi phải có thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong một số  loa ngày xưa (1940-1965), Đây là loại có từ trường rất mạnh thời gian gần đây ít còn được dùng do rất mắc, loại này tuy tốt nhưng nếu hoạt động liên tục ở sức mạnh cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực & không tự hồi phục, loại ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.

Để cuộn dây hoạt động tối ưu nó phải được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này chính là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để gom thông lượng từ trường ở đây mọi người sử dụng các miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là từ mạch.

Cấu tạo mạch từ (gồm nam châm & những miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại dùng hay gặp nhất nó rẻ & khó bị khử từ khi làm việc ở công suất cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại từ ngoại.
Neodymium: Là sự kết hợp một số ưu điểm của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. không chỉ do gọn nó còn được dùng trong những loa xe hơi, micro v.v. thời gian này do giá thành đã giảm rất nhiều những hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất rất nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu từ không tác động đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, những vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu đặc biệt nó có thể bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay mới , nó không như cục sắt thông thường đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn cần chọn  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có vai trò hạn chế dòng điện xoáy bảo đảm  loa hoạt động thường xuyên ở công suất cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo bao gồm lõi (bobin) là ống hình trụ dùng quấn dây lên trên đó, nó được để ở trong khe hở từ, những  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. từ khe càng bé mật độ từ càng lớn. một số  loa thường thì  để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng .

Lõi để quấn dây cần làm bằng chất liệu không từ tính, phải thật nhẹ, phải cứng chắc và phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi lên đến 250 độ C. Hiện nay hầu hết sử dụng Nhôm làm lõi vì nó có công suất chịu đựng cao & rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng vô cùng tốt nhưng công suất  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu không giống nhau sẽ cho thông số củ loa không giống nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có sức mạnh cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, bởi tần số gom lại của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại thường gặp là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông & dây bầu dục. bởi khoảng trống của loại dây tròn khá lớn việc này củng cố khối lượng, các loại kia thì ưu việt hơn. đối với  loa dưới đây là điều cần thiết . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời gian , do nó giảm bớt tới hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt trước sau gì những cục biến áp cũng phải dùng dây vuông thôi.

Dây quấn thông dụng đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn và điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết & mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng nên nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong dưới đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

đa số một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng sức mạnh . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được sử dụng trong các  loa sức mạnh  trung bình nhưng độ chân thực rất cao đặc tính kiểm soát rất tốt và tuyến tính trong giới hạn công suất . Nhìn sơ qua những bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu nhiều hơn các tính chất của vật liệu cũng yêu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . kỹ thuật thường dùng trong những  loa bổng và các loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt dùng cho loa Sub Stereo.

Số lõi dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số tầng này tùy vào ý đồ chỉ số kỹ thuật mà người kỹ sư mong muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên làm rộng khe từ để làm dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì trọng lượng của voice coil phải tương ứng với chỉ số từ trong khe. Khi quấn dây to hoặc nhiều lớp khối lượng lớn mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, do vậy  âm thanh sẽ bé hơn nhất là ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa & cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có khả năng quấn lại được, chất lượng cao tuỳ thuộc vào mức độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần sử dụng đúng keo chất lượng thì có thể nói là bảo đảm , vì hầu hết một số công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

Sẵn tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc hàn dây này phải nhanh & chính xác thời gian lớn nhất là 3 giây cho một mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên do để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất mong muốn . những bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý việc này .
Màng loa (cone paper) :

hãy hình dung khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không còn phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn nên thay mới áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó 1 màng loa phía dưới đây là cái duy nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, các phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói đơn giản sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của 1 anh đánh trống & anh này được điều khiển bằng nguồn tín hiệu điện vậy thôi. bởi vậy thì màng trống( màng loa) bởi vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để tạo một  củ loa khi chưa có màng loa các chương trình máy tính thời gian này dễ dàng tổ chức được bằng phương pháp dịch ngược các thông số nhu cầu . Lý thuyết thiết kế ở Đây là điện ,từ & cơ học.

có khả năng bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là trung thực , là chính xác. việc này làm tôi nhớ lại 1 Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy như vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là 1 nhạc cụ rồi.

Để thiết kế 1 nhạc cụ quan trọng nhất là nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Giả dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý hay nhất thế gian ai cũng công nhận và các cây Violon khác muốn vượt ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng nghìn năm, quá trình đó các nghệ nhân từng bước hoàn thiện nó và tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

những bạn nói làm như thế nào  loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là một thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không thể ) lúc đó nó sẽ không có khối lương riêng không có tần số riêng cũng như không có âm sắc thời điểm đó nguồn tín hiệu như thế nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không chân thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe các Bác), việc một  loa có thể tái tạo chính xác tất cả  nhạc cụ càng ngày càng không thể . và cũng không có 1 cái loa nào trên thế giới được chọn lựa để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng tất cả được để  trên đôi tai vàng dành cho bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là cái quyết định loa bạn chắc chắn sẽ nghe hay như thế nào . Là phần cần thiết đặc biệt phần mà ta thích hay ghét loa này & loa khác, là thứ mà bạn không thấy chút tình cảm nào với 1 cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngất ngây với cặp loa rẽ hơn một số 10 lần. miễn sao là là bạn biết chân thực với chính mình bạn chắc chắn sẽ có các lựa chọn đúng đắn, tiền là của mình nghe ca nhạc cũng là mình mà.

Giá tiền của một  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối với bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời điểm bạn dành nghe nó hót.

Bạn  có 1  cặp loa 10tr đã nghe đến 1  năm rồi, mỗi ngày bạn nghe cỡ 30p, 1 nghệ sĩ ghé qua loa này là hifi thôi nếu có nhiều tiền nên mua loa ABC hay gì đó còn thường được gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời điểm đầu một ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp đó không hiểu vì sao thời gian bạn dành tặng cho nó càng ngày ít đi, & ít hơn nhiều so với cặp loa cũ, có thể  cặp loa bạn vừa bán đi có khả năng là cặp loa hay nhất đối đến các bạn , và chỉ bạn mới am hiểu thôi. Đừng nghe ai hết bắt buộc phải nghe bằng chính  mình, đừng đầu tư bắt buộc phải tặng cho bản thân mình thứ mình thích nhất. Chia sẽ sự vui vẻ với những bạn đã có 1 cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.